Wiercenie idzie sprawnie, świder zagłębia się metr po metrze i nagle… stop. Trafiasz na glinę. Narzędzie przestaje się zagłębiać, urobek oblepia świder, a próba użycia większej siły niewiele zmienia. To jeden z częstszych problemów podczas wykonywania odwiertu.
Jak przebić się przez glinę? Wszystko zależy od tego, czy jest sucha i twarda, czy mokra i plastyczna. Czasami wystarczy zmienić świder i sposób pracy. W trudniejszych warunkach potrzebna będzie szlamówka, płuczka albo wiertnica mechaniczna.
Dlaczego glina tak skutecznie zatrzymuje wiercenie?
Glina jest wymagającym gruntem, ponieważ jej właściwości mocno zmieniają się wraz z wilgotnością. Sucha potrafi być bardzo twarda. Mokra staje się ciężka, kleista i zaczyna oblepiać narzędzia.
Podczas wiercenia studni w glinie najczęściej pojawiają się trzy problemy:
- świder obraca się, ale praktycznie nie schodzi głębiej,
- mokra glina przykleja się do narzędzia i utrudnia wydobycie urobku,
- ściany odwiertu mogą zaciskać się wokół rury lub żerdzi.
Najgorszym rozwiązaniem jest wtedy próba pokonania oporu wyłącznie siłą. Jeśli rura zostanie wbita w niewybrany grunt, można ją zakleszczyć.
Jak przebić się przez twardą glinę?
Przy suchej i mocno zbitej glinie najważniejsze jest skuteczne skrawanie gruntu. Zwykły świder może zacząć ślizgać się po warstwie zamiast ją wybierać.
W takiej sytuacji można:
- zastosować świder spiralny lub łyżkowy przeznaczony do zwartego gruntu,
- wykorzystać wiertło z odpowiednio ukształtowaną krawędzią tnącą,
- zastosować rurę z ostrymi zębami na końcu i obracać ją podczas zagłębiania,
- delikatnie zwilżyć bardzo suchą glinę, aby ułatwić jej skrawanie.
Z wodą trzeba jednak uważać. Niewielka ilość może pomóc. Zbyt duża zamieni grunt w gęstą, lepką masę i zamiast przyspieszyć pracę, jeszcze bardziej ją utrudni.
Ręczne wiercenie studni w glinie krok po kroku
Ręczne wiercenie studni w glinie wymaga przede wszystkim pracy krótkimi etapami. Próba jednorazowego zagłębienia świdra o kilkadziesiąt centymetrów może skończyć się jego zakleszczeniem.
Lepiej działa prosty schemat:
- Zagłęb świder w glinę.
- Wykonaj kilka obrotów i zetnij niewielką warstwę gruntu.
- Wyciągnij świder.
- Dokładnie usuń przyklejony urobek.
- Ponownie wprowadź narzędzie do otworu.
- Wraz z pogłębianiem odwiertu kontroluj położenie rury osłonowej.
Nie należy próbować przepychać samej rury przez grubą warstwę gliny. Najpierw trzeba usunąć grunt, a dopiero później sukcesywnie opuszczać rurę.
Co zrobić, gdy mokra glina zasysa świder?
To zupełnie inny problem niż twarda, sucha warstwa. Mokra glina jest plastyczna i może bardzo mocno przylegać do narzędzia. Im głębiej znajduje się taka warstwa, tym trudniejsze staje się wyciąganie świdra.
Przy gęstej szarej glinie wiercenie studni klasycznym świdrem może przestać być efektywne. Wtedy rozwiązaniem może być szlamówka tłokowa.
Ciężka szlamówka opuszczana do odwiertu wbija się w plastyczny grunt i pozwala wydobywać go partiami. Jest szczególnie przydatna tam, gdzie świder zaczyna być zasysany albo nie jest w stanie skutecznie wynosić urobku.
Kiedy zastosować wodę lub płuczkę?
Przy bardzo kleistej glinie można przejść na metodę wykorzystującą wodę. Jej zadaniem jest rozrobienie urobku do postaci szlamu, który łatwiej usunąć z otworu.
W profesjonalnych odwiertach wykorzystuje się wiercenie z płuczką. Płuczka pomaga:
- transportować rozdrobniony grunt ku powierzchni,
- ograniczać oblepianie narzędzia,
- stabilizować ściany wykonywanego otworu,
- usprawnić przechodzenie przez problematyczne warstwy.
Przy wielometrowej warstwie gliny taka technologia może być znacznie skuteczniejsza niż wielogodzinne wiercenie ręczne.
Studnia w glinie – kiedy ręczne wiercenie przestaje mieć sens?
Cienką warstwę gliny często można pokonać ręcznie. Problem zaczyna się wtedy, gdy zwarty grunt ciągnie się przez kilka kolejnych metrów.
Sygnałem, że warto zmienić metodę, jest sytuacja, gdy:
- świder praktycznie nie posuwa się w dół,
- narzędzie regularnie się zakleszcza,
- wyciąganie urobku zajmuje więcej czasu niż samo wiercenie,
- rura osłonowa przestaje się opuszczać,
- kolejne godziny pracy dają minimalny przyrost głębokości.
Wtedy dalsze ręczne wiercenie studni w glinie może być po prostu nieefektywne. Wiertnica mechaniczna pozwala zastosować większy moment obrotowy, odpowiednie narzędzia oraz technologię płuczkową.
Przy wykonywaniu profesjonalnej studni głębinowej sposób wiercenia dobiera się do warstw gruntu występujących w konkretnym miejscu.
Kopanie studni w glinie czy wiercenie?
Kopanie studni w glinie oznacza zupełnie inną skalę robót. Suchy grunt trzeba rozbijać kilofem, oskardem lub cięższymi narzędziami, natomiast mokra glina przykleja się do łopaty i znacznie utrudnia wybieranie ziemi.
Przy studni głębinowej zamiast szerokiego wykopu wykonywany jest stosunkowo niewielki odwiert. Pozwala to przechodzić przez kolejne warstwy geologiczne i dotrzeć do głębiej położonych warstw wodonośnych bez usuwania dużych ilości gruntu.
Jak przebić się przez glinę bez zakleszczenia sprzętu?
Najważniejsza zasada brzmi: nie walcz z gliną wyłącznie siłą. Znacznie ważniejszy jest właściwy sposób wybierania urobku. Twardą glinę trzeba skutecznie skrawać. Mokra i plastyczna może wymagać szlamówki. Przy grubej warstwie warto zastosować płuczkę i sprzęt mechaniczny. Rurę osłonową należy natomiast opuszczać wraz z postępem prac, zamiast próbować przepchnąć ją przez niewybrany grunt.
Jeśli odwiert zatrzymał się na grubej warstwie gliny, dalsze eksperymentowanie może skończyć się utratą narzędzia lub koniecznością rozpoczęcia wiercenia od nowa. W takich warunkach warto zlecić wykonanie odwiertu firmie DrillingKrakau, która dobierze technologię wiercenia do rzeczywistych warunków gruntowych.
Podsumowanie
Glina nie musi oznaczać końca wiercenia, ale często wymaga zmiany sposobu pracy. Twardą i suchą warstwę najlepiej stopniowo skrawać odpowiednio dobranym świdrem, natomiast przy mokrej, kleistej glinie skuteczniejsza może być szlamówka lub metoda płuczkowa. Ważne jest regularne usuwanie urobku i opuszczanie rury osłonowej wraz z pogłębianiem otworu. Próby przepychania rury na siłę mogą doprowadzić do jej zakleszczenia. Jeśli wiercenie studni w glinie praktycznie przestaje postępować, warstwa ma kilka metrów lub narzędzia regularnie się blokują, rozsądniejszym rozwiązaniem jest wykorzystanie wiertnicy mechanicznej i technologii dopasowanej do warunków gruntowych.
